Khoá luận định lượng thường thu thập dữ liệu sơ cấp bằng bảng câu hỏi khảo sát, phát online (Google Forms, Microsoft Forms) hoặc trực tiếp (phiếu giấy, mã QR tại chỗ). Chương 3 cần ghi rõ năm điều: loại dữ liệu, công cụ thu thập, cách tiếp cận người trả lời, thời gian thu và quy tắc loại phiếu. Khảo sát online nhanh và rẻ nhưng dễ lệch về người dùng mạng xã hội; khảo sát trực tiếp đúng đối tượng hơn nhưng tốn công.
Bài này giúp bạn chọn cách thu thập và viết đúng phần đó trong chương 3. Cần cả chương 3 dạng khung có sẵn câu, tải mẫu chương 3 phương pháp nghiên cứu định lượng (Word, PDF).
Dữ liệu sơ cấp hay thứ cấp?
| Dữ liệu sơ cấp | Dữ liệu thứ cấp | |
|---|---|---|
| Là gì | Bạn tự thu cho đề tài này | Đã có sẵn do tổ chức khác thu |
| Ví dụ | Bảng hỏi về ý định mua hàng của sinh viên | Số liệu World Bank, báo cáo tài chính doanh nghiệp niêm yết |
| Dùng khi | Đo thái độ, nhận thức, ý định (khái niệm tiềm ẩn) | Đo biến kinh tế, tài chính có số liệu công bố |
| Phương pháp phân tích thường gặp | Cronbach's alpha, EFA, hồi quy, PLS-SEM | Hồi quy dữ liệu bảng, chuỗi thời gian |
Đề tài dùng số liệu thứ cấp Việt Nam có thể lấy ở kho dữ liệu kinh tế vĩ mô của Góc Nghiên Cứu; phần còn lại của bài nói về dữ liệu sơ cấp bằng khảo sát.
Khảo sát online hay trực tiếp?
| Tiêu chí | Online (Google Forms…) | Trực tiếp (phiếu giấy, QR tại chỗ) |
|---|---|---|
| Tốc độ, chi phí | Nhanh, gần như miễn phí | Chậm, tốn công in và đi phát |
| Đúng đối tượng | Khó kiểm soát ai trả lời; cần câu sàng lọc | Bạn thấy người trả lời, dễ đúng đối tượng hơn |
| Chất lượng câu trả lời | Dễ có phiếu làm nhanh, điền bừa; cần câu kiểm tra chú ý | Ít phiếu bỏ dở hơn, nhưng có thể trả lời theo ý người phát |
| Nhập liệu | Tự động, xuất thẳng ra file | Phải nhập tay, dễ sai |
| Thiên lệch hay gặp | Lệch về người dùng mạng xã hội, người quen của bạn | Lệch về người có mặt tại điểm phát |
Nhiều khoá luận kết hợp cả hai: phát link online là chính, bổ sung phát trực tiếp cho nhóm khó tiếp cận. Khi kết hợp, ghi rõ số phiếu từ mỗi cách. Một phân tích tổng hợp trên các khảo sát online trong nghiên cứu giáo dục cho thấy liên hệ trước, nhắc lại và gửi đúng nhóm đối tượng giúp tăng tỉ lệ phản hồi, còn gửi cho nhiều người hơn thì không (Wu et al., 2022).
Năm điều phải có trong phần thu thập dữ liệu ở chương 3
- Loại dữ liệu: sơ cấp, thu bằng bảng câu hỏi có cấu trúc.
- Công cụ: Google Forms, Microsoft Forms hay phiếu giấy; cấu trúc bảng hỏi (sàng lọc, thang đo chính, câu kiểm tra chú ý, thông tin chung). Mẫu bảng hỏi có sẵn ở mẫu bảng hỏi Likert cho khoá luận.
- Cách tiếp cận người trả lời: kênh phát phiếu và phương pháp chọn mẫu (thường là thuận tiện, phi xác suất). Xem phương pháp chọn mẫu và tìm người làm khảo sát online.
- Thời gian thu: từ ngày nào đến ngày nào, tổng số phiếu thu về.
- Quy tắc loại phiếu và số phiếu hợp lệ còn lại. Công cụ làm sạch dữ liệu viết sẵn đoạn này kèm bảng loại phiếu từng bước.
{{CTA}}
Đoạn mẫu viết vào chương 3
Nghiên cứu sử dụng dữ liệu sơ cấp, thu thập bằng bảng câu hỏi có cấu trúc trên Google Forms từ ngày [..] đến ngày [..]. Đường dẫn khảo sát được gửi qua [nhóm lớp, nhóm Facebook theo chủ đề, tin nhắn cá nhân]; mẫu được chọn theo phương pháp thuận tiện. Bảng hỏi gồm câu sàng lọc đối tượng, [k] thang đo chính với [m] biến quan sát đo bằng thang Likert [5] mức, một câu kiểm tra chú ý và phần thông tin chung. Tổng cộng thu về [N] phiếu; sau khi loại phiếu không qua sàng lọc, sai câu kiểm tra chú ý, hoàn thành dưới [60] giây hoặc trả lời một chiều, còn [n] phiếu hợp lệ được đưa vào phân tích.
Thay mọi chỗ trong ngoặc vuông bằng số thật của bạn. Số [n] phải khớp với số phiếu trong file dữ liệu và với cỡ mẫu tối thiểu đã tính bằng máy tính cỡ mẫu.
Câu hỏi thường gặp
Khảo sát online có được hội đồng chấp nhận không?
Có, đây là cách phổ biến nhất trong khoá luận hiện nay. Hội đồng quan tâm bạn mô tả trung thực cách chọn mẫu, có câu sàng lọc và có quy tắc loại phiếu, không quan tâm phiếu online hay giấy.
Phương pháp thu thập dữ liệu khác phương pháp chọn mẫu thế nào?
Chọn mẫu trả lời câu "ai được hỏi và chọn họ thế nào" (thuận tiện, phát triển mầm, hạn ngạch). Thu thập dữ liệu trả lời câu "hỏi họ bằng công cụ gì, khi nào, qua kênh nào". Chương 3 cần cả hai.
Thu thiếu phiếu thì ghi thế nào?
Ghi đúng số phiếu hợp lệ và nêu trong hạn chế. Cách xử lý khi sắp hết hạn có ở bài không đủ phiếu khảo sát.
Tài liệu tham khảo
- Wu, M.-J., Zhao, K., & Fils-Aime, F. (2022). Response rates of online surveys in published research: A meta-analysis. Computers in Human Behavior Reports, 7, 100206. https://doi.org/10.1016/j.chbr.2022.100206