Tâm lý & sức khoẻ tinh thần
Thang đo FoMO (sợ bỏ lỡ) tiếng Việt: Przybylski (2013)
- Mô hình
- FoMOs
- Khái niệm
- 1
- Biến quan sát
- 10
- Thang trả lời
- Mức độ đúng 1–5
Thang đo FoMO trên trang này gồm 10 biến quan sát thuộc 1 khái niệm, có câu gốc tiếng Anh, cách chấm điểm và tài liệu để trích dẫn.
FoMO (fear of missing out) là nỗi lo lan toả rằng người khác đang có những trải nghiệm thú vị mà mình không có mặt, đi kèm mong muốn luôn kết nối để biết người khác đang làm gì. Przybylski, Murayama, DeHaan và Gladwell (2013) là những người đầu tiên đo lường khái niệm này, rút từ 32 câu xuống thang 10 biến. Ở Việt Nam, thang FoMO hay dùng trong đề tài về nghiện mạng xã hội, nghiện điện thoại, sự xao nhãng trong học tập và hành vi mua sắm theo xu hướng của giới trẻ.
Thang trả lời: Thang mức độ đúng 5 mức, không phải Likert đồng ý: 1 = Hoàn toàn không đúng với tôi, 2 = Hơi đúng, 3 = Tương đối đúng, 4 = Rất đúng, 5 = Cực kỳ đúng với tôi. Tác giả tính điểm FoMO bằng trung bình 10 câu; không có câu đảo chiều.
Biến quan sát thang đo FoMOs (tiếng Việt và bản gốc)
Bản tiếng Việt do ban biên tập dịch để tham khảo. Khi dùng cho nghiên cứu, hãy dịch ngược (back-translation) và chạy thử với 20–30 người trước khi phát chính thức. Thay [hệ thống], [thương hiệu]... bằng đối tượng cụ thể trong đề tài của bạn.
Nỗi sợ bỏ lỡ (FOMO) · Fear of Missing Out
Nỗi lo lan toả rằng người khác có thể đang có những trải nghiệm đáng giá mà mình không tham gia, kèm mong muốn liên tục kết nối với những gì người khác đang làm.
| Mã | Biến quan sát (tiếng Việt) | Bản gốc (tiếng Anh) |
|---|---|---|
| FO1 | Tôi sợ rằng người khác có những trải nghiệm thú vị, đáng giá hơn tôi.I fear others have more rewarding experiences than me. | |
| FO2 | Tôi sợ rằng bạn bè tôi có những trải nghiệm thú vị, đáng giá hơn tôi.I fear my friends have more rewarding experiences than me. | |
| FO3 | Tôi thấy lo khi biết bạn bè đang vui vẻ mà không có tôi.I get worried when I find out my friends are having fun without me. | |
| FO4 | Tôi thấy bồn chồn khi không biết bạn bè đang làm gì.I get anxious when I don't know what my friends are up to. | |
| FO5 | Hiểu được những câu đùa riêng trong nhóm bạn là điều quan trọng với tôi.It is important that I understand my friends "in jokes". | |
| FO6 | Đôi khi tôi tự hỏi liệu mình có dành quá nhiều thời gian để cập nhật những gì đang diễn ra không.Sometimes, I wonder if I spend too much time keeping up with what is going on. | |
| FO7 | Tôi thấy khó chịu khi lỡ một dịp gặp gỡ bạn bè.It bothers me when I miss an opportunity to meet up with friends. | |
| FO8 | Khi có khoảng thời gian vui vẻ, việc chia sẻ chi tiết lên mạng (ví dụ đăng trạng thái) là điều quan trọng với tôi.When I have a good time it is important for me to share the details online (e.g. updating status). | |
| FO9 | Tôi thấy khó chịu khi lỡ một buổi tụ tập đã lên kế hoạch.When I miss out on a planned get-together it bothers me. | |
| FO10 | Khi đi du lịch, nghỉ dưỡng, tôi vẫn tiếp tục theo dõi xem bạn bè đang làm gì.When I go on vacation, I continue to keep tabs on what my friends are doing. |
Nguồn: Przybylski và cộng sự (2013), Phụ lục A, 10 biến.
Lưu ý khi sử dụng thang đo FoMOs
- Nhiều bản trên mạng chép sai câu FO5 và FO8 (ví dụ 'I must understand my friend's in-jokes', 'I need to share the details online'); hãy dùng đúng câu chữ ở Phụ lục A của bài gốc và trích dẫn Przybylski và cộng sự (2013).
- Giữ thang 'mức độ đúng với tôi' 1–5 và lời dẫn hỏi về trải nghiệm thường ngày; đổi sang thang đồng ý làm khó so sánh điểm trung bình với nghiên cứu khác.
- Bản gốc là thang 1 nhân tố, nhưng vài nghiên cứu ở châu Á tách được 2 nhân tố (sợ bỏ lỡ thông tin và sợ bỏ lỡ cơ hội giao tiếp); chạy EFA và CFA rồi báo cáo cấu trúc tìm được.
- FoMO thường là biến trung gian hoặc tiền đề của nghiện mạng xã hội; nếu đo cùng BSMAS hoặc SAS-SV trong một bảng hỏi, kiểm tra sai lệch phương pháp chung (Harman một nhân tố) vì các câu hỏi khá gần nhau.
Bộ khảo sát mở sẵn 1 khái niệm của FoMOs; bạn ghép thêm khái niệm từ thang đo khác, rồi tải bảng hỏi Word, bảng mã hoá Excel và đoạn chương 3.
Cỡ mẫu gợi ý cho FoMOs
FoMOs là thang đơn lẻ 10 biến. Theo Hair và cộng sự, EFA cần tối thiểu 5 quan sát cho mỗi biến (50) và nên từ 100 quan sát trở lên; khi đưa vào mô hình với nghiện mạng xã hội hay sức khoẻ tinh thần thì tính cỡ mẫu theo mô hình đó. Tính chính xác cho mô hình của bạn bằng máy tính cỡ mẫu.
Phân tích thang đo FoMOs sau khi thu dữ liệu
Kiểm tra độ tin cậy từng khái niệm bằng công cụ tính Cronbach's alpha online, rồi chạy EFA, tương quan và hồi quy trong công cụ phân tích dữ liệu khảo sát. Đối chiếu kết quả với bảng ngưỡng chấp nhận Cronbach, KMO, AVE, HTMT; chỉ số nào không đạt thì bác sĩ kết quả gợi ý cách xử lý hợp lệ. Để trình bày quan hệ giữa các khái niệm, dùng công cụ vẽ mô hình nghiên cứu; mô hình có biến trung gian hoặc điều tiết thì kiểm định bằng công cụ kiểm định biến trung gian, điều tiết. Muốn so sánh với thang đo khác cùng khái niệm, xem thang đo theo khái niệm.
Bản quyền và quyền sử dụng FoMOs
Thang đo được công bố đầy đủ trong Phụ lục A của bài báo học thuật Przybylski và cộng sự (2013) và được dùng rộng rãi trong nghiên cứu. Khi dùng, trích dẫn bài gốc; không thấy yêu cầu trả phí cho mục đích nghiên cứu phi thương mại.
Tài liệu tham khảo thang đo FoMOs
- Przybylski, A. K., Murayama, K., DeHaan, C. R., & Gladwell, V. (2013). Motivational, emotional, and behavioral correlates of fear of missing out. Computers in Human Behavior, 29(4), 1841–1848. https://doi.org/10.1016/j.chb.2013.02.014
Các tài liệu khác trong khoá luận định dạng theo cùng chuẩn bằng công cụ trích dẫn APA 7 online: dán DOI là có mục tài liệu tham khảo.
Mẫu bảng hỏi dùng thang đo này
Thang đo liên quan
- BSMASThang đo nghiện mạng xã hội Bergen (Bergen Social Media Addiction Scale)
- SAS-SVThang đo nghiện điện thoại thông minh bản rút gọn (Smartphone Addiction Scale – Short Version)
- SWLSThang đo hài lòng với cuộc sống (Satisfaction With Life Scale)
- PSS-10Thang đo căng thẳng cảm nhận 10 biến (Perceived Stress Scale)