Khả năng sinh lời
Biên lợi nhuận gộp: công thức từ BCTC và cách dùng
- Ký hiệu
- GPM
- Tiếng Anh
- Gross profit margin
- Áp dụng cho
- Doanh nghiệp
- Tài liệu (DOI)
- 2
Định nghĩa
Biên lợi nhuận gộp là phần doanh thu thuần còn lại sau giá vốn hàng bán, phản ánh sức định giá và hiệu quả sản xuất trước chi phí bán hàng, quản lý và tài chính. Trong nghiên cứu vốn lưu động, đây là biến kết quả ít bị ảnh hưởng bởi cấu trúc vốn hơn ROA.
Công thức
GPM = (Doanh thu thuần − Giá vốn hàng bán) / Doanh thu thuần
| Chỉ tiêu | Báo cáo | Mã số |
|---|---|---|
| Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ | Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (B02-DN) | 10 |
| Giá vốn hàng bán | Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (B02-DN) | 11 |
| Lợi nhuận gộp về bán hàng và cung cấp dịch vụ | Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (B02-DN) | 20 |
Mã số theo mẫu báo cáo tài chính của Thông tư 200/2014/TT-BTC (doanh nghiệp). Báo cáo của tổ chức tín dụng theo Thông tư 49/2014/TT-NHNN không dùng chung hệ mã này, nên chỉ ghi tên chỉ tiêu. Dùng BCTC hợp nhất nếu doanh nghiệp có công ty con, và dùng thống nhất cho mọi năm.
Các biến thể thường gặp
- Lợi nhuận hoạt động gộp trên tài sản:
(Doanh thu thuần − Giá vốn) / (Tổng tài sản − Đầu tư tài chính)Biến kết quả của Deloof (2003).
Dấu kỳ vọng trong nghiên cứu trước
| Quan hệ với | Dấu | Ghi chú |
|---|---|---|
| Số ngày phải thu, số ngày tồn kho | Ngược chiều (−) | Deloof (2003) thấy doanh nghiệp có lợi nhuận gộp thấp chậm trả nhà cung cấp hơn. |
Dấu kỳ vọng là tóm tắt của nghiên cứu trước để viết giả thuyết; kết quả trên mẫu của bạn có thể khác.
Lỗi hay gặp
- Lấy lợi nhuận gộp (mã 20) cộng thêm doanh thu tài chính.
- Dùng cho doanh nghiệp dịch vụ không có giá vốn rõ ràng mà không nêu cách xử lý.
Chưa chắc nên ước lượng bằng Pooled OLS, FEM/REM hay GMM? Công cụ chọn phương pháp phân tích dữ liệu gợi ý theo cấu trúc dữ liệu và câu hỏi nghiên cứu. Cần biến vĩ mô làm biến kiểm soát (tăng trưởng GDP, lạm phát, lãi suất)? Lấy từ dữ liệu kinh tế vĩ mô Việt Nam qua các năm.
Code Stata và R
Tên biến theo file dữ liệu bảng xuất từ công cụ tính chỉ số tài chính (firm,year, ta, ni…). Biến trễ chỉ hợp lệ khi năm liền trước có số liệu.
Stata
* Dữ liệu bảng: một dòng một doanh nghiệp – năm
encode firm, gen(id)
xtset id year
gen gpm = (rev - cogs) / rev if rev > 0R
library(dplyr)
df <- df |>
group_by(firm) |>
arrange(year, .by_group = TRUE) |>
mutate(gpm = ifelse(rev > 0, (rev - cogs) / rev, NA)) |>
ungroup()Tài liệu tham khảo
- Deloof, M. (2003). Does working capital management affect profitability of Belgian firms? Journal of Business Finance & Accounting, 30(3–4), 573–588. https://doi.org/10.1111/1468-5957.00008
- Nguyen, T. H., & Su, D. T. (2022). Threshold effect of working capital management on firm profitability: Evidence from Vietnam. Cogent Business & Management, 9(1), Article 2141090. https://doi.org/10.1080/23311975.2022.2141090
DOI của từng tài liệu đã được đối chiếu với Crossref (api.crossref.org).