Khả năng sinh lời

ROS là gì? Công thức tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu

Ký hiệu: ROS
Tiếng Anh: Return on sales (net profit margin)
Áp dụng cho: Doanh nghiệp
Tài liệu (DOI): 2

Định nghĩa

ROS (biên lợi nhuận ròng) cho biết mỗi đồng doanh thu thuần còn lại bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế. Chỉ số phản ánh khả năng kiểm soát chi phí và sức định giá, hay dùng làm biến kết quả trong đề tài về quản trị vốn lưu động.

Công thức

ROS = Lợi nhuận sau thuế / Doanh thu thuần

Chỉ tiêu	Báo cáo	Mã số
Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp	Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (B02-DN)	60
Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ	Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (B02-DN)	10

Mã số theo mẫu báo cáo tài chính của Thông tư 200/2014/TT-BTC (doanh nghiệp). Báo cáo của tổ chức tín dụng theo Thông tư 49/2014/TT-NHNN không dùng chung hệ mã này, nên chỉ ghi tên chỉ tiêu. Dùng BCTC hợp nhất nếu doanh nghiệp có công ty con, và dùng thống nhất cho mọi năm.

Tính ROS cho nhiều doanh nghiệp, nhiều năm

Các biến thể thường gặp

Biên lợi nhuận hoạt động: Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh (KQKD mã 30) / Doanh thu thuần Loại thu nhập khác, ổn định hơn qua các năm.

Dấu kỳ vọng trong nghiên cứu trước

Quan hệ với	Dấu	Ghi chú
Chu kỳ chuyển đổi tiền	Ngược chiều (−)	Rút ngắn chu kỳ tiền gắn với lợi nhuận cao hơn (Deloof, 2003; Nguyen & Nguyen, 2018).

Dấu kỳ vọng là tóm tắt của nghiên cứu trước để viết giả thuyết; kết quả trên mẫu của bạn có thể khác.

Lỗi hay gặp

Dùng doanh thu bán hàng (mã 01) thay vì doanh thu thuần (mã 10).
So sánh ROS giữa các ngành có cấu trúc chi phí khác nhau mà không kiểm soát ngành.

Chưa chắc nên ước lượng bằng Pooled OLS, FEM/REM hay GMM? Công cụ chọn phương pháp phân tích dữ liệu gợi ý theo cấu trúc dữ liệu và câu hỏi nghiên cứu. Cần biến vĩ mô làm biến kiểm soát (tăng trưởng GDP, lạm phát, lãi suất)? Lấy từ dữ liệu kinh tế vĩ mô Việt Nam qua các năm.

Code Stata và R

Tên biến theo file dữ liệu bảng xuất từ công cụ tính chỉ số tài chính (firm,year, ta, ni…). Biến trễ chỉ hợp lệ khi năm liền trước có số liệu.

Stata

* Dữ liệu bảng: một dòng một doanh nghiệp – năm
encode firm, gen(id)
xtset id year
gen ros = ni / rev if rev > 0

R

library(dplyr)
df <- df |>
  group_by(firm) |>
  arrange(year, .by_group = TRUE) |>
  mutate(ros = ifelse(rev > 0, ni / rev, NA)) |>
  ungroup()

Tài liệu tham khảo

Deloof, M. (2003). Does working capital management affect profitability of Belgian firms? Journal of Business Finance & Accounting, 30(3–4), 573–588. https://doi.org/10.1111/1468-5957.00008
Nguyen, A. T. H., & Nguyen, T. V. (2018). Working capital management and corporate profitability: Empirical evidence from Vietnam. Foundations of Management, 10(1), 195–206. https://doi.org/10.2478/fman-2018-0015

DOI của từng tài liệu đã được đối chiếu với Crossref (api.crossref.org).