Quản trị nhân sự & tổ chức
Hành vi đổi mới sáng tạo là gì, đo bằng thang đo nào?
- Khái niệm
- Hành vi đổi mới sáng tạo
- Tiếng Anh
- Innovative Work Behaviour
- Thang đo trong thư viện
- 3
- Biến quan sát
- 9
Janssen (2000) định nghĩa hành vi đổi mới sáng tạo là việc người lao động chủ động tạo ra, giới thiệu và áp dụng ý tưởng mới trong công việc, nhóm hoặc tổ chức để cải thiện kết quả. Thang đo gồm 9 câu, chia đều cho ba giai đoạn của quá trình đổi mới: tạo ý tưởng, thúc đẩy ý tưởng và hiện thực hoá ý tưởng. Đây là thang đo hành vi đổi mới được dùng nhiều, hay làm biến phụ thuộc trong đề tài về lãnh đạo chuyển đổi, trao quyền tâm lý và chia sẻ tri thức, ví dụ nghiên cứu của Nguyen và cộng sự (2020) với nhân viên viễn thông Việt Nam.
So sánh các thang đo
| Thang đo | Tác giả (năm) | Số biến | Thang trả lời | Khi nào nên dùng |
|---|---|---|---|---|
| Tạo ý tưởng (IG) IWB | Janssen (2000) | 3 | 7 mức: 1 = Không bao giờ … 7 = Luôn luôn | Tạo ý tưởng, 3 câu. |
| Thúc đẩy ý tưởng (IP) IWB | Janssen (2000) | 3 | 7 mức: 1 = Không bao giờ … 7 = Luôn luôn | Thúc đẩy ý tưởng, 3 câu. |
| Hiện thực hoá ý tưởng (IR) IWB | Janssen (2000) | 3 | 7 mức: 1 = Không bao giờ … 7 = Luôn luôn | Hiện thực hoá ý tưởng, 3 câu. |
Biến quan sát từng thang đo
Bản tiếng Việt do ban biên tập dịch để tham khảo. Khi dùng cho nghiên cứu, hãy dịch ngược (back-translation) và chạy thử
với 20–30 người trước khi phát chính thức. Thay [hệ thống], [thương hiệu]... bằng đối tượng cụ
thể trong đề tài của bạn.
Tạo ý tưởng (IG) · IWB
Mức độ người lao động nghĩ ra ý tưởng, cách làm và giải pháp mới cho vấn đề trong công việc.
| Mã | Biến quan sát (tiếng Việt) |
|---|---|
| IG1 | Tôi tạo ra ý tưởng mới cho những vấn đề khó. |
| IG2 | Tôi tìm kiếm phương pháp, kỹ thuật hoặc công cụ làm việc mới. |
| IG3 | Tôi đưa ra giải pháp độc đáo cho các vấn đề. |
Thang trả lời: Tần suất 7 mức
Nguồn: Janssen (2000). Bản gốc tiếng Anh và lưu ý sử dụng: thang đo IWB.
Thúc đẩy ý tưởng (IP) · IWB
Mức độ người lao động vận động sự ủng hộ và chấp thuận của người khác cho ý tưởng mới.
| Mã | Biến quan sát (tiếng Việt) |
|---|---|
| IP1 | Tôi vận động sự ủng hộ cho các ý tưởng đổi mới. |
| IP2 | Tôi tranh thủ sự chấp thuận cho các ý tưởng đổi mới. |
| IP3 | Tôi khiến những người có vai trò quan trọng trong tổ chức hào hứng với các ý tưởng đổi mới. |
Thang trả lời: Tần suất 7 mức
Nguồn: Janssen (2000). Bản gốc tiếng Anh và lưu ý sử dụng: thang đo IWB.
Hiện thực hoá ý tưởng (IR) · IWB
Mức độ người lao động biến ý tưởng mới thành ứng dụng và đưa vào công việc thường ngày.
| Mã | Biến quan sát (tiếng Việt) |
|---|---|
| IR1 | Tôi biến các ý tưởng đổi mới thành ứng dụng hữu ích. |
| IR2 | Tôi đưa các ý tưởng đổi mới vào môi trường làm việc một cách có hệ thống. |
| IR3 | Tôi đánh giá tính hữu dụng của các ý tưởng đổi mới. |
Thang trả lời: Tần suất 7 mức
Nguồn: Janssen (2000). Bản gốc tiếng Anh và lưu ý sử dụng: thang đo IWB.
Lưu ý khi dùng
- Thang đo tần suất 7 mức (bao lâu bạn làm việc này), không phải mức đồng ý.
- Ba giai đoạn tương quan rất cao; nhiều nghiên cứu gộp 9 câu thành một biến. Nếu tách, kiểm tra HTMT.
- Nhân viên tự đánh giá dễ bị thiên lệch; nếu được, cho cấp trên đánh giá hoặc kiểm tra sai lệch phương pháp chung.
- Mô hình hay gặp: lãnh đạo hoặc chia sẻ tri thức tác động đến hành vi đổi mới sáng tạo.
Chọn được thang đo rồi, ghi nguồn đúng cách theo bài thang đo gốc, kế thừa và hiệu chỉnh, đặt khái niệm vào mô hình nghiên cứu vẽ online để có giả thuyết, tính cỡ mẫu tối thiểu, và sau khi thu dữ liệu thì kiểm tra độ tin cậy bằng công cụ tính Cronbach's alpha. Chưa thấy khái niệm cần tìm? Xem cách tìm thang đo trong nghiên cứu khoa học.
Câu hỏi thường gặp
Hành vi đổi mới sáng tạo gồm những giai đoạn nào?
Ba giai đoạn theo Janssen (2000): tạo ý tưởng, thúc đẩy ý tưởng (tìm ủng hộ) và hiện thực hoá ý tưởng (đưa vào áp dụng).
Nên đo một biến hay ba biến?
Phần lớn nghiên cứu gộp thành một biến vì ba giai đoạn tương quan cao. Tách ba biến khi giả thuyết khác nhau cho từng giai đoạn.
Biến nào thường tác động đến hành vi đổi mới sáng tạo?
Lãnh đạo chuyển đổi, trao quyền tâm lý, chia sẻ tri thức, hỗ trợ tổ chức và động lực nội tại.
Tài liệu được nhắc tới
- Janssen, O. (2000). Job demands, perceptions of effort-reward fairness and innovative work behaviour. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 73(3), 287–302. https://doi.org/10.1348/096317900167038
- Nguyen, T. P. L., Tran, N. M., Doan, X. H., & Nguyen, V. H. (2020). The impact of knowledge sharing on innovative work behavior of Vietnam telecommunications enterprises employees. Management Science Letters, 10, 53–62. https://doi.org/10.5267/j.msl.2019.8.016