Quản trị nhân sự & tổ chức
Chia sẻ tri thức là gì, đo bằng thang đo nào?
- Khái niệm
- Chia sẻ tri thức
- Tiếng Anh
- Knowledge Sharing
- Thang đo trong thư viện
- 2
- Biến quan sát
- 8
Van den Hooff và de Ridder (2004) xem chia sẻ tri thức là quá trình hai chiều: cho đi tri thức (truyền đạt cho đồng nghiệp điều mình biết) và thu nhận tri thức (hỏi đồng nghiệp để học điều họ biết). Đo riêng hai chiều giúp đề tài biết lãnh đạo hay văn hoá tổ chức tác động lên chiều nào. Ở Việt Nam, chia sẻ tri thức hay là biến trung gian giữa lãnh đạo, văn hoá tổ chức và hành vi đổi mới sáng tạo của nhân viên trong doanh nghiệp, bệnh viện, trường học.
So sánh các thang đo
| Thang đo | Tác giả (năm) | Số biến | Thang trả lời | Khi nào nên dùng |
|---|---|---|---|---|
| Cho đi tri thức (KD) KS | Hooff và de Ridder (2004) | 4 | Likert 5 mức | Cho đi tri thức, 4 câu. |
| Thu nhận tri thức (KC) KS | Hooff và de Ridder (2004) | 4 | Likert 5 mức | Thu nhận tri thức, 4 câu. |
Biến quan sát từng thang đo
Bản tiếng Việt do ban biên tập dịch để tham khảo. Khi dùng cho nghiên cứu, hãy dịch ngược (back-translation) và chạy thử
với 20–30 người trước khi phát chính thức. Thay [hệ thống], [thương hiệu]... bằng đối tượng cụ
thể trong đề tài của bạn.
Cho đi tri thức (KD) · KS
Mức độ một người chủ động truyền đạt cho đồng nghiệp những gì mình biết và đang làm.
| Mã | Biến quan sát (tiếng Việt) |
|---|---|
| KD1 | Khi học được điều gì mới, tôi kể cho đồng nghiệp biết. |
| KD2 | Tôi chia sẻ thông tin mình có với đồng nghiệp. |
| KD3 | Tôi cho rằng việc đồng nghiệp biết tôi đang làm gì là quan trọng. |
| KD4 | Tôi thường xuyên cho đồng nghiệp biết tôi đang làm gì. |
Nguồn: Hooff và de Ridder (2004). Bản gốc tiếng Anh và lưu ý sử dụng: thang đo KS.
Thu nhận tri thức (KC) · KS
Mức độ một người chủ động hỏi đồng nghiệp để biết và học những gì họ biết.
| Mã | Biến quan sát (tiếng Việt) |
|---|---|
| KC1 | Khi cần một kiến thức nào đó, tôi hỏi đồng nghiệp. |
| KC2 | Tôi thích được biết những gì đồng nghiệp mình biết. |
| KC3 | Khi cần học điều gì, tôi hỏi đồng nghiệp về những gì họ giỏi. |
| KC4 | Khi một đồng nghiệp giỏi việc gì đó, tôi nhờ họ chỉ cho tôi cách làm. |
Nguồn: Hooff và de Ridder (2004). Bản gốc tiếng Anh và lưu ý sử dụng: thang đo KS.
Lưu ý khi dùng
- Giữ hai chiều riêng nếu giả thuyết khác nhau cho từng chiều; gộp lại chỉ khi lý thuyết coi chia sẻ tri thức là một khái niệm chung.
- Câu hỏi nói về phòng ban; thay bằng nhóm, khoa hay bộ phận cho đúng bối cảnh khảo sát.
- Hai chiều tương quan cao, nên kiểm tra giá trị phân biệt (HTMT) khi để chúng là hai biến riêng.
- Thang 5 mức.
Chọn được thang đo rồi, ghi nguồn đúng cách theo bài thang đo gốc, kế thừa và hiệu chỉnh, đặt khái niệm vào mô hình nghiên cứu vẽ online để có giả thuyết, tính cỡ mẫu tối thiểu, và sau khi thu dữ liệu thì kiểm tra độ tin cậy bằng công cụ tính Cronbach's alpha. Chưa thấy khái niệm cần tìm? Xem cách tìm thang đo trong nghiên cứu khoa học.
Câu hỏi thường gặp
Chia sẻ tri thức gồm những thành phần nào?
Hai thành phần: cho đi tri thức và thu nhận tri thức, mỗi thành phần 4 câu trong bản dùng trên trang này.
Chia sẻ tri thức thường là biến gì trong mô hình?
Thường là biến trung gian, ví dụ lãnh đạo chuyển đổi → chia sẻ tri thức → hành vi đổi mới sáng tạo của nhân viên.
Có dùng thang này cho sinh viên được không?
Được, nếu thay 'phòng ban' bằng 'lớp' hay 'nhóm học tập' và giải thích việc điều chỉnh trong chương 3.
Tài liệu được nhắc tới
- Hooff, B. van den, & de Ridder, J. A. (2004). Knowledge sharing in context: The influence of organizational commitment, communication climate and CMC use on knowledge sharing. Journal of Knowledge Management, 8(6), 117–130. https://doi.org/10.1108/13673270410567675