Tâm lý & sức khoẻ tinh thần
Thang đo FoMO (nỗi sợ bỏ lỡ) tiếng Việt: Przybylski (2013)
- Khái niệm
- Nỗi sợ bỏ lỡ (FoMO)
- Tiếng Anh
- Fear of missing out
- Thang đo trong thư viện
- 1
- Biến quan sát
- 10
FoMO (fear of missing out) là nỗi lo rằng người khác đang có những trải nghiệm thú vị mà mình không có mặt, kèm mong muốn luôn kết nối để biết họ đang làm gì. Przybylski, Murayama, DeHaan và Gladwell (2013) là những người đầu tiên đo khái niệm này, với thang 10 biến công bố trong phụ lục bài báo. Ở Việt Nam, FoMO hay gặp trong đề tài về nghiện mạng xã hội, nghiện điện thoại, mua sắm theo xu hướng và mua hàng ngẫu hứng của giới trẻ.
So sánh các thang đo
| Thang đo | Tác giả (năm) | Số biến | Thang trả lời | Khi nào nên dùng |
|---|---|---|---|---|
| Nỗi sợ bỏ lỡ (FOMO)FoMOs | Przybylski và cộng sự (2013) | 10 | 5 mức: 1 = Hoàn toàn không đúng với tôi … 5 = Cực kỳ đúng với tôi | Chọn khi đo FoMO như một đặc điểm thường ngày; 10 biến, thang mức độ đúng 5 mức, không có câu đảo chiều. |
Biến quan sát từng thang đo
Bản tiếng Việt do ban biên tập dịch để tham khảo. Khi dùng cho nghiên cứu, hãy dịch ngược (back-translation) và chạy thử với 20–30 người trước khi phát chính thức. Thay [hệ thống], [thương hiệu]... bằng đối tượng cụ thể trong đề tài của bạn.
Nỗi sợ bỏ lỡ (FOMO) · FoMOs
Nỗi lo lan toả rằng người khác có thể đang có những trải nghiệm đáng giá mà mình không tham gia, kèm mong muốn liên tục kết nối với những gì người khác đang làm.
| Mã | Biến quan sát (tiếng Việt) |
|---|---|
| FO1 | Tôi sợ rằng người khác có những trải nghiệm thú vị, đáng giá hơn tôi. |
| FO2 | Tôi sợ rằng bạn bè tôi có những trải nghiệm thú vị, đáng giá hơn tôi. |
| FO3 | Tôi thấy lo khi biết bạn bè đang vui vẻ mà không có tôi. |
| FO4 | Tôi thấy bồn chồn khi không biết bạn bè đang làm gì. |
| FO5 | Hiểu được những câu đùa riêng trong nhóm bạn là điều quan trọng với tôi. |
| FO6 | Đôi khi tôi tự hỏi liệu mình có dành quá nhiều thời gian để cập nhật những gì đang diễn ra không. |
| FO7 | Tôi thấy khó chịu khi lỡ một dịp gặp gỡ bạn bè. |
| FO8 | Khi có khoảng thời gian vui vẻ, việc chia sẻ chi tiết lên mạng (ví dụ đăng trạng thái) là điều quan trọng với tôi. |
| FO9 | Tôi thấy khó chịu khi lỡ một buổi tụ tập đã lên kế hoạch. |
| FO10 | Khi đi du lịch, nghỉ dưỡng, tôi vẫn tiếp tục theo dõi xem bạn bè đang làm gì. |
Thang trả lời: Mức độ đúng 1–5
Nguồn: Przybylski và cộng sự (2013). Bản gốc tiếng Anh và lưu ý sử dụng: thang đo FoMOs.
Lưu ý khi dùng
- Nhiều bản trên mạng chép sai câu FO5 và FO8; dùng đúng câu chữ ở Phụ lục A của bài gốc.
- Giữ thang 'mức độ đúng với tôi' 1–5 để so được điểm trung bình với nghiên cứu khác.
- Nếu đo cùng BSMAS hoặc SAS-SV trong một bảng hỏi, kiểm tra sai lệch phương pháp chung vì các câu khá gần nhau.
Chọn được thang đo rồi, ghi nguồn đúng cách theo bài thang đo gốc, kế thừa và hiệu chỉnh, đặt khái niệm vào mô hình nghiên cứu vẽ online để có giả thuyết, tính cỡ mẫu tối thiểu, và sau khi thu dữ liệu thì kiểm tra độ tin cậy bằng công cụ tính Cronbach's alpha. Chưa thấy khái niệm cần tìm? Xem cách tìm thang đo trong nghiên cứu khoa học.
Câu hỏi thường gặp
Tính điểm FoMO thế nào?
Tác giả lấy trung bình 10 câu, từ 1 đến 5; không có câu đảo chiều.
FoMO là một hay hai nhân tố?
Bản gốc là một nhân tố, nhưng vài nghiên cứu ở châu Á tách được hai nhân tố. Chạy EFA và CFA trên mẫu của bạn rồi báo cáo cấu trúc tìm được.
FoMO thường đặt ở đâu trong mô hình?
Thường là tiền đề hoặc biến trung gian của nghiện mạng xã hội, nghiện điện thoại; trong đề tài mua sắm, FoMO hay là biến tác động tới mua hàng ngẫu hứng.