Tâm lý & sức khoẻ tinh thần
Thang đo lo âu tiếng Việt: GAD-7 và tiểu thang lo âu DASS-21
- Khái niệm
- Lo âu
- Tiếng Anh
- Anxiety
- Thang đo trong thư viện
- 2
- Biến quan sát
- 14
Lo âu là trạng thái lo lắng, căng thẳng quá mức kèm các biểu hiện cơ thể như tim đập nhanh, khó thở. GAD-7 được xây dựng để sàng lọc rối loạn lo âu lan toả theo tiêu chí DSM-IV, còn tiểu thang lo âu của DASS-21 tập trung vào kích thích sinh lý và cảm giác sợ hãi. Trong khoá luận ở Việt Nam, lo âu thường đi cùng căng thẳng và trầm cảm trong các đề tài về sức khoẻ tinh thần của sinh viên, nhân viên y tế, người dùng mạng xã hội.
So sánh các thang đo
| Thang đo | Tác giả (năm) | Số biến | Thang trả lời | Khi nào nên dùng |
|---|---|---|---|---|
| Mức độ triệu chứng lo âu (GAD)GAD-7 | Spitzer, Kroenke, Williams và Löwe (2006) | 7 | 4 mức: 0 = Hoàn toàn không … 3 = Gần như mọi ngày | Chọn khi lo âu là biến chính và cần ngưỡng sàng lọc rõ ràng; hỏi về 2 tuần vừa qua. |
| Lo âu (A)DASS-21 | Lovibond và Lovibond (1995) | 7 | 4 mức: 0 = Hoàn toàn không đúng với tôi … 3 = Rất đúng với tôi, hoặc hầu hết thời gian | Chọn khi cần đo cùng lúc trầm cảm, lo âu và căng thẳng; hỏi về tuần vừa qua. |
Biến quan sát từng thang đo
Bản tiếng Việt do ban biên tập dịch để tham khảo. Khi dùng cho nghiên cứu, hãy dịch ngược (back-translation) và chạy thử với 20–30 người trước khi phát chính thức. Thay [hệ thống], [thương hiệu]... bằng đối tượng cụ thể trong đề tài của bạn.
Mức độ triệu chứng lo âu (GAD) · GAD-7
Tần suất người trả lời gặp các triệu chứng lo âu (bồn chồn, lo lắng khó kiểm soát, khó thư giãn, bứt rứt, dễ cáu, sợ điều tồi tệ xảy ra) trong 2 tuần qua.
| Mã | Biến quan sát (tiếng Việt) |
|---|---|
| GAD1 | Cảm thấy bồn chồn, lo âu hoặc căng thẳng |
| GAD2 | Không thể dừng hoặc kiểm soát được sự lo lắng |
| GAD3 | Lo lắng quá mức về nhiều chuyện khác nhau |
| GAD4 | Khó thư giãn |
| GAD5 | Bứt rứt tới mức khó ngồi yên |
| GAD6 | Dễ bực bội hoặc cáu kỉnh |
| GAD7 | Cảm thấy sợ hãi như thể sắp có chuyện khủng khiếp xảy ra |
Thang trả lời: Tần suất 0–3
Nguồn: Spitzer, Kroenke, Williams và Löwe (2006). Bản gốc tiếng Anh và lưu ý sử dụng: thang đo GAD-7.
Lo âu (A) · DASS-21
Mức độ kích thích sinh lý (khô miệng, khó thở, run, tim đập mạnh), sợ hãi và lo bị hoảng loạn trong tuần vừa qua.
| Mã | Biến quan sát (tiếng Việt) |
|---|---|
| A2 | Tôi thấy mình bị khô miệng. |
| A4 | Tôi bị khó thở (ví dụ thở gấp bất thường, hụt hơi dù không vận động gắng sức). |
| A7 | Tôi bị run (ví dụ run tay). |
| A9 | Tôi lo về những tình huống mà mình có thể hoảng loạn và tự làm mình bẽ mặt. |
| A15 | Tôi cảm thấy mình gần như sắp hoảng loạn. |
| A19 | Tôi cảm nhận rõ tim mình đập dù không vận động gắng sức (ví dụ thấy tim đập nhanh lên, hoặc hẫng một nhịp). |
| A20 | Tôi thấy sợ hãi mà không có lý do chính đáng. |
Thang trả lời: Mức độ 0–3
Nguồn: Lovibond và Lovibond (1995). Bản gốc tiếng Anh và lưu ý sử dụng: thang đo DASS-21.
Lưu ý khi dùng
- GAD-7 chấm từ 0 đến 3 mỗi câu, tổng 0 đến 21. Ngưỡng 5, 10, 15 tương ứng lo âu nhẹ, vừa, nặng.
- Điểm tiểu thang lo âu DASS-21 phải nhân 2 trước khi so với ngưỡng phân loại.
- Cả hai thang dùng thang tần suất 4 mức. Không chuyển sang Likert đồng ý vì sẽ mất ngưỡng so sánh.
- Đây là công cụ sàng lọc, không thay chẩn đoán. Ghi kèm thông tin hỗ trợ tâm lý ở cuối bảng hỏi.
Chọn được thang đo rồi, ghi nguồn đúng cách theo bài thang đo gốc, kế thừa và hiệu chỉnh, đặt khái niệm vào mô hình nghiên cứu vẽ online để có giả thuyết, tính cỡ mẫu tối thiểu, và sau khi thu dữ liệu thì kiểm tra độ tin cậy bằng công cụ tính Cronbach's alpha. Chưa thấy khái niệm cần tìm? Xem cách tìm thang đo trong nghiên cứu khoa học.
Câu hỏi thường gặp
Nên dùng GAD-7 hay DASS-21 để đo lo âu?
GAD-7 đo triệu chứng lo âu lan toả và có ngưỡng sàng lọc được dùng rộng rãi trong y tế. DASS-21 phù hợp khi đề tài cần đo cả ba trạng thái trầm cảm, lo âu, căng thẳng trong một bảng hỏi.
GAD-7 có miễn phí không?
Có. GAD-7 được phát hành miễn phí, không cần xin phép để dùng.
Cỡ mẫu bao nhiêu là đủ cho nghiên cứu lo âu ở sinh viên?
Nếu mục tiêu là ước lượng tỷ lệ lo âu, tính theo công thức ước lượng tỷ lệ. Nếu chạy hồi quy hay SEM, dùng máy tính cỡ mẫu theo số biến độc lập.